2026 елның сентябреннән россиялеләрнең тормышында нәрсә үзгәрәчәк

Аерым категория гражданнар өчен ике пенсия

2026 елның сентябрендә кайбер россиялеләр беренче тапкыр икенче пенсиясен рәсмиләштерә алачак. Бер үк вакытта ике түләү алу хокукы түбәндәге категорияләргә кагыла: пенсиягә чыкканнан соң гражданлык оешмаларында эшләвен дәвам иткән хәрби хезмәткәрләр һәм көч ведомстволары хезмәткәрләре, шулай ук космонавтлар һәм очу-сынау составы хезмәткәрләре. 

Өлкән яшьтәге гражданнарга өстәмә

1 сентябрьдән Россиядә августта 80 яшь тулган яки I группа инвалидлык бирелгән барлык өлкән яшьтәге гражданнар өчен иминият пенсиясенә билгеләнгән түләү ике тапкырга артачак. Нәтиҗәдә өстәмә күләме 9584,69 сумнан 19 169,38 сумга кадәр артачак. Икеләтә түләү алу өчен беркая да мөрәҗәгать итәргә яки нинди дә булса гариза бирергә кирәкми: яңадан санау автомат режимда башкарыла.

Уку елы башлана

1 сентябрьдән Россия мәктәпләрендә яңа уку елы башлана. Моннан тыш, 1 сентябрьдән мәктәпләрдә тәртип өчен билге кайтарыла. Шулар белән беррәттән, уку йортларында укытучылар, укучылар һәм ата-аналар катнашында бәхәсләрне җайга салу буенча комиссияләр төзелергә тиеш. Мондый комиссияләрнең эшен һәр төбәктә аерым кабул ителгән норматив актлар җайга салачак.  

Хезмәт законнарындагы үзгәрешләр

Өч яшькә кадәр балалы аналар өчен сынау срогын тыю. 1 сентябрьдән эш бирүчеләр өч яшькә кадәр бала тәрбияләүче хатын-кызларга сынау срогын билгели алмаячак. Кагыйдә шул яшьтәге баланы әнисез тәрбияләүчеләргә дә кагыла. Әгәр дә эш бирүче сынау турындагы шартны хезмәт килешүенә кертсә, ул гамәлдә түгел дип танылачак. Хезмәткәрне «сынау срогын узмаган» өчен эштән чыгарырга ярамый. Эшкә урнашканда аналардан балалар турында белешмәләр соратып алырга кирәк.

Өстәмә эш лимиты елына 240 сәгатькә кадәр үсәчәк 2026 елның 1 сентябреннән артык эш лимиты елына 120 дән 240 сәгатькә кадәр үсәргә мөмкин - ләкин бу коллектив килешүдә яки Тармак килешүендә беркетелгән очракта гына. 3.3 һәм 3.4 нче класс зарарлы производство хезмәткәрләре һәм дәүләт оешмалары хезмәткәрләренең бер өлеше өчен лимит элеккечә калачак - 120 сәгать, ә 3.1 һәм 3.2 нче класс зарарлы эштәге пенсионерлар һәм хезмәткәрләр 120 сәгатьтән артыкны бары тик язма ризалык булганда һәм медицина каршы күрсәтмәләре булмаганда гына эшлиалачак.

Эштән тыш түләү үзгәрми: беренче ике сәгать - бер ярым күләмдә, алдагы ике сәгать - икеләтә, 121 сәгатьтән шулай ук икеләтә. Хезмәткәр өстәмә түләү урынына өстәмә ял алырга хокуклы, ә елына 120 сәгатьтән артык эшләгәндә диспансерлаштыру өчен бер ял көненә хокук ала.   

Ялдан чакыртып алуның яңа тәртибе 1 сентябрьдән зарарлы һәм куркыныч хезмәт шартлары булган хезмәткәрләр өчен ялдан чакыртып алу кагыйдәләре дә үзгәрә. Элек бу бөтенләй мөмкин түгел иде, хәзер исә чакыртып алу ике очракта гына рөхсәт ителә: катастрофа яки производство авариясен булдырмау өчен; аларның нәтиҗәләрен бетерү өчен.

Шул ук вакытта чакыртып алу тәртибе коллектив яки хезмәт килешүендә алдан ук беркетелергә тиеш, ә чакыртып алуга бәйле эш сәгатьләре өчен кимендә икеләтә түләнергә тиеш. Йөкле хатын-кызларны һәм 18 яшьтән кечерәк хезмәткәрләрне чакыртып алуны тыю саклана.

Гадәттән тыш хәлләрдән зыян күрүчеләр өчен яңа гарантияләр

1 сентябрьдә Хезмәт Кодексында табигый яки техноген характердагы гадәттән тыш хәлләрдән зыян күрүчеләр өчен өстәмә гарантияләр барлыкка киләчәк. Бер түләүле ял көненә һәм биш көнгә кадәр үз исәбеннән отпуск алу хокукын түбәндәге очракларда алырга мөмкин: хезмәткәр гадәттән тыш хәл зонасында торак урында яшәсә; гадәттән тыш хәл нәтиҗәсендә аның яшәү шартлары бозылса.; гадәттән тыш хәл нәтиҗәсендә милек югалса.

Ял алу өчен барлык өч шарт та үтәлергә тиеш, ә эш бирүчегә язма гаризаны әлеге фактлар ачыкланган көннән алып биш эш көненнән дә соңга калмыйча тапшырырга кирәк. Түләүле ял көне гариза биргән вакыттан алып 10 календарь көн эчендә бирелә һәм уртача хезмәт хакыннан чыгып түләнә, ә биш көнлек ял үз исәбеннән 20 календарь көн дәвамында бирелә. Нигезләр булганда, хезмәткәр берьюлы ике чарадан да файдаланырга хокуклы.

Электрон валюталар һәм түләүләр цифрлы сумны массакүләм кертү

1 сентябрьдән эре банклар клиентларга цифрлы сумнардан файдалану мөмкинлеге бирергә тиеш: счетлар ачарга; күчерүләр ясарга; сатып алулар өчен түләргә. Гражданнар өчен цифрлы сумнардан файдалану ирекле. Электрон янчыкны рәсмиләштерү һәм алар белән гадәти банк кушымталары аша түләргә мөмкин булачак, физик затлар өчен барлык операцияләр бушлай.

1 сентябрьдән түләү өчен бердәм QR-код

Россиядә универсаль QR-код эшли башлаячак. Ул карталарсыз түләүне гадиләштерәчәк һәм кассада күп төрле QR-кодлар аркасында буталчыклыкны бетерәчәк. Яңалык түләүнең төрле ысулларына юл ача: СБП һәм банк сервисларыннан алып, кичектереп түләүгә һәм цифрлы сумнарга кадәр. Шул ук вакытта бонуслар һәм ташламалар сакланачак, ә түләү карталарының милли системасына түләүсез ярдәм итү исәбенә банкларның технологияне кертүгә чыгымнары кимиячәк.

1 сентябрьдән срогы чыккан товарларны саткан өчен штрафлар кертелә

Әгәр товар продукция мониторингның мәгълүмати системасыннан тыю турында белешмәләр алынганнан соң сатылган булса. Хокук бозып сатылган һәр берәмлек товар өчен штраф: шәхси эшмәкәрләргә 10 000 сум; юридик затларга 20 000 сум тәшкил итәчәк. Хокук бозулар автомат рәвештә - беркетмә төземичә, мәгълүмат системасы аша теркәләчәк. Штраф турындагы карар электрон документ рәвешендә хокук бозучының эшне карауда катнашуыннан башка чыгарылачак. Штрафны да электрон рәвештә шикаять итәргә мөмкин булачак.

Балалы гаиләләр өчен ипотека каникуллары

1 сентябрьдән ипотека каникуллары өчен яңа нигез барлыкка киләчәк — икенче һәм аннан соңгы балаларның тууы яки уллыкка алынуы. Бу категория заемщиклар өчен ташламалы чорның максималь вакыты 6 айдан 18 айга кадәр артачак. Норма элек төзелгән килешүләргә дә кагыла - әгәр заемщик закон үз көченә кергәннән соң ташлама сорап мөрәҗәгать итсә. Каникул вакытында заемщик түләүләрне туктатырга яки аларның күләмен киметергә мөмкин.

Ташламалы чорның тәмамлану датасы икенче һәм (яисә) аннан соңгы һәр баланың яшь ярымга җитү датасыннан соңрак, ә уллыкка бала алганда - уллыкка алынганнан соң 18 ай. Рәсмиләштерү өчен банкка гариза бирергә һәм баланың туу турында таныклыгын яки уллыкка алу турында документларны теркәргә кирәк. Кәгазьләрнең төгәл исемлеге банкка бәйле — аны алдан ук ачыклау яхшырак. Ташлама артыннан срогы чыкканчы мөрәҗәгать итәргә кирәк, ә соңрак түгел.

Читай «Волжскую новь» в МАКС, Вконтакте, Одноклассники, Дзен, Телеграм,