Балалар һәр куркынычсызлыкны белергә тиеш - бу алар өчен мөһим. Куркынычсызлык - ул белем генә түгел, ә төрле ситуацияләрдә үзеңне дөрес тота белү.
Әзерлек төркемендә иминлек көне
Балалар бакчасына әзерлек төркемендә балалар иминлегенә багышланган тематик көн узды. Балалар уен формасында өйдә, урамда, җәмәгать урыннарында куркынычсызлык кагыйдәләрен беркеттеләр. Мәктәпкәчә яшьтәге балалар «Янгын сакчыларына шалтырату» уен-инсценировкасын уйнадылар, тәрбияче «Куркынычны тап» дидактик уенын үткәрде, балалар куркыныч предметларның сурәтләрен таптылар. Юл билгеләренең нинди булуын һәм аларның нәрсә аңлатуын искә төшерделәр. Төрле вәзгыятьне рәсемнәрдә карап, ничек дөрес эшләргә кирәклеге турында фикер алыштылар.
Мәктәпкәчә яшьтәге балалар өчен юл хәрәкәте кагыйдәләре
Ә балалар бакчасынның мәктәпкәчә яшьтәге балалар белән юл хәрәкәте кагыйдәләрен үтәүнең мөһимлеге турында әңгәмә үткәрелде. Ни өчен балалар өчен юл йөрү кагыйдәләрен үтәү шулай мөһим? Балалар дөньяны олыларга караганда башкача кабул итә. Аларның әле ян-яктан күрү сәләте һәм машинаның тизлеген тиз бәяләү сәләте начар үскән. Шуның аркасында алар машинаны күрмичә кинәт машина юлына йөгереп чыгарга яки куркынычны аңламыйча онытылган уенчык артыннан кайтырга мөмкин.
Мәктәпкәчә яшьтәге балалар өчен төп кагыйдәләр:
- Юлны бары тик билгеләнгән урыннарда гына: җәяүлеләр кичүе («зебра»), җир асты яки җир өсте кичүе буенча гына кичү.
- Светофор сигналын карау: кызыл төс - тукта, сары төс - әзерлән, яшел төс - атла, ләкин машиналарның тулысынча туктаганын көт.
- Кичү алдыннан һәрвакыт як-ягыңа кара: тротуар кырыена туктап, сулга, уңга һәм тагын бер тапкыр сулга кара.
- Юл янында яки машина юлында уйнама.
- Машиналар күренмәсә дә, юлны тиешсез урында кичмә.
- Тротуар булмаса, юлдан машиналар хәрәкәтенә каршы бар.
- Тәүлекнең караңгы вакытында, машина йөртүче сине күрсен өчен, яктылыкны кире кайтара торган элементлар (фликерлар) белән кием ки.
- Автомобильдә һәрвакыт куркынычсызлык каешын эләктер һәм тротуар ягыннан гына утыр/чык.
Кече төркемдә юл хәрәкәте куркынычсызлыгы

Кече төркем балалары да юл хәрәкәте куркынычсызлыгы белән таныштылар. Максаты - мәктәпкәчә яшьтәге балаларда юлда үз-үзеңне куркынычсыз тотуның башлангыч күнекмәләрен формалаштыру. Балалар белән урамда үз-үзеңне тоту кагыйдәләре турында әңгәмә үткәрелде. Әңгәмә барышында балалар светофор сигналларының һәм юл билгеләренең мәгънәсе турында белделәр, «юл өлеше» һәм «тротуар» төшенчәләре белән таныштылар. Тәрбияче аңлатканча, юлны җәяүлеләр кичүе һәм светофорның яшел сигналына гына чыгарга кирәклеген аңладылар.
Дидактик уеннарда катнаштылар:
- «Транспорт» - балалар транспорт төрләрен аера белергә өйрәнделәр;
- «Светофор» - светофор сигналларын белүне беркеттеләр.
Алынган белемнәрне ныгыту өчен “Без барабыз” уены оештырылды, анда балалар машина юлында һәм тротуарда үзләрен дөрес тотарга өйрәнделәр. Уенда уенчык автомобильләр, җәяүлеләр кичүләре һәм юл инфраструктурасының башка элементлары кулланылды. Балалар үзләрен юл хәрәкәтендә чын катнашучылар итеп хис итә алдылар. Юл хәрәкәте куркынычсызлыгы көне күңелле һәм гыйбрәтле үтте. Балалар күп кенә яңа белемнәр һәм күнекмәләр алдылар, бу аларга юл хәрәкәтендә җаваплырак катнашырга ярдәм итәчәк.
Урта төркемдә куркынычсызлык дәресе
Урта төркемдә дә куркынычсызлык дәресе үткәрелде - балалар куркынычларны танырга һәм катлаулы хәлләрдә үзләрен ничек тотарга икәнен аңларга өйрәнделәр. Башта балалар куркыныч предметлар турында презентация карадылар. Тәрбияче белән бергә алар көнкүрештә нинди әйберләрнең куркынычсыз булмавы һәм ни өчен аларга олылардан башка кагылырга ярамавы турында фикер алыштылар. Балалар сөйләшүдә актив катнаштылар, үз күзәтүләре белән уртаклаштылар һәм куркыныч предметларны куркынычсыз предметлардан аерырга өйрәнделәр.

Аннары балалар педагоглар белән бергә өйдә һәм урамда очраша алырлык куркыныч предметлар мисалларын карадылар һәм күңелсезлекләрдән ничек котылырга кирәклеге турында сөйләштеләр. “Югалсаң, адашсаң, урамда берүзең генә калсаң нишләргә, үзеңне ничек тотарга?” дигән темага әңгәмәләр дәреснең мөһим өлеше булды. Тәрбияче аңлаешлы формада балаларга кемгә ярдәм сорап мөрәҗәгать итәргә мөмкин булуын, ни өчен таныш булмаган кешеләр белән каядыр китәргә ярамавын һәм ничек ярдәмгә чакырырга кирәклеген аңлаттылар. Балалар катлаулы вәзгыятьтә ярдәм итәчәк җөмләләрне әйтергә күнектеләр һәм берничә еш очрый торган мисалны ачыкладылар.
Һәр дәрес бай һәм файдалы булды: балалар мөһим кагыйдәләрне белеп кенә калмадылар, аларны гамәлдә дә кулланырга өйрәнделәр. Бу белемнәр балаларга алдагы тормышларында игътибарлырак һәм саграк булырга ярдәм итәчәк.
Читай «Волжскую новь» в МАКС, Вконтакте, Одноклассники, Дзен, Телеграм,
Нет комментариев